روزگاران

 

. خوش آمدید

بســــــــــم الله الرحمـــــــــــن الرحیــــــــــم     هســــــــــــت كلیــــــــــد درگنـــــــــــج حكیـم

به نام او كه آئیـــــــــــن زبان ما ذكـــــــــــر او ، قوت دل ما مهـــــــــر او ،

به نام او كه شاهد جـــــــــان ما نظر او ، روح روح ما یاد او ،

مبارك آن كس كه مونســش نام او ، عزیز آن كـــــــس كه همراهـــــــــش یاد او ،

و شاد آن دل كه در آن دل مهر او ، آباد آن زبان كه بر آن زبان ذكر او
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

قاصدک باید خوبی ها را تمرین کردچشمانم را می بندم تا بار دیگر رویای پر گشودن را مرور کنم قاصدک به آدمیت بگو که چون مفقودی بی اثر,در به در,خانه به خانه جست و جویش می کنم قاصدک به آدمیت بگو برای خوب بودن باید تلاشی دوباره کرد،باید پر گشود و به خدای خوبی ها توکل کرد!

از جبهه‌های دفاع مقدس تا میدان سازندگی و پژوهش؛ نگاهی به زندگی و کارنامه سید حسین حسنی
سه دهه تجربه در پروژه‌های بزرگ عمرانی، همراه با روحیه خودساختگی، تلاش و پژوهش
زندگی برخی انسان‌ها را نمی‌توان صرفاً با عناوین شغلی و مسئولیت‌های سازمانی تعریف کرد. مسیر زندگی سید حسین حسنی نمونه‌ای از پیوند میان تلاش، خودساختگی، تجربه‌اندوزی و مسئولیت‌پذیری است؛ مسیری که از نوجوانی و حضور در جبهه‌های دفاع مقدس آغاز شد، در دوران سازندگی کشور با فعالیت در پروژه‌های بزرگ عمرانی ادامه یافت و پس از بازنشستگی در عرصه مطالعه، پژوهش و تألیف کتاب استمرار پیدا کرد.
از نوجوانی در جبهه تا دوران سازندگی
سید حسین حسنی در پانزده‌سالگی، در حالی که دانش‌آموز بود، راهی جبهه‌های جنگ تحمیلی شد و تا پایان جنگ، مجموعاً ۲۷ ماه به‌صورت پیوسته در مناطق عملیاتی حضور داشت. او در همان دوران نیز تحصیل را دنبال کرد و پس از پایان جنگ به مدرسه بازگشت و موفق به دریافت دیپلم ریاضی و فیزیک شد.
با آغاز دوران سازندگی، وارد عرصه فعالیت‌های عمرانی کشور شد و با اتکا به پشتکار، خودآموزی، مطالعات مستمر، گذراندن دوره‌های فنی آزاد و بهره‌گیری از دانش و تجربه مدیران و مهندسان، به‌تدریج دانش و تخصص خود را توسعه داد.
خستگی‌ناپذیری، تلاش مستمر، امانت‌داری، درستکاری و سلامت کاری از ویژگی‌هایی بود که در محیط‌های حرفه‌ای با او شناخته می‌شد.
سه دهه فعالیت در پروژه‌های بزرگ عمرانی کشور
حسنی طی حدود ۳۰ سال فعالیت حرفه‌ای، در پروژه‌های متعدد و متنوع عمرانی، صنعتی و زیرساختی کشور حضور داشته و در آخرین مسئولیت خود، به‌عنوان معاون فنی و اجرایی در پروژه آزادراه اصفهان ـ شیراز فعالیت کرده است.
از جمله سوابق کاری او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
سازمان توسعه راه‌های ایران و پروژه راه اصلی دشت‌روم ـ بابامیدان؛
پروژه راهسازی و تونل‌سازی جاده اهرم ـ فراشبند؛
احداث نیروگاه سیکل ترکیبی قم در شرکت پیمانیر؛
فعالیت در پروژه نیروگاه اتمی بوشهر

مشارکت در پروژه احداث میدان سبزی و تره بار و شهرک صنوف مزاحم، سازمان توسعه عمرانی قم(سال۱۳۷۰)
پروژه صنایع جانبی نیشکر خوزستان در شرکت کاراب؛
احداث پل‌های غیرهمسطح تهران؛
پروژه راه‌آهن رشت ـ انزلی در بخش زیرساخت، خاک‌برداری، خاک‌ریزی، زیرسازی تا مرحله ساب‌بیس و احداث ابنیه فنی؛
احداث تقاطع غیرهمسطح شهر آفتاب؛
پروژه‌های زیرساختی مسکن مهر و آماده‌سازی و محوطه‌سازی طرح ۴۰ هکتاری مسکن و شهرسازیدر شوش دانیال.

پروژه احداث راه دسترسی نیروگاه زباله سوز شور آباد شهرداری تهران.

تجربه‌ای فراتر از یک تخصص
یکی از ویژگی‌های کارنامه حرفه‌ای سید حسین حسنی، تنوع فعالیت‌ها و شناخت ارتباط میان بخش‌های مختلف پروژه‌های عمرانی است.
او در حوزه‌های مدیریت و نظارت فنی و اجرایی، مدیریت دفتر فنی، متره و برآورد، آنالیز بها، تنظیم و رسیدگی صورت‌جلسات و صورت‌وضعیت‌ها، مدیریت پیمان، تقسیم کار و سازمان‌دهی نیروهای تخصصی، مدیریت عملیات نقشه‌برداری و نظارت بر عملیات راهسازی، حفاری و تثبیت تونل، زیرسازی، آسفالت و احداث ابنیه فنی تجربه عملی دارد.
این مجموعه تجربیات حاصل سال‌ها حضور در محیط‌های اجرایی و همکاری با شرکت‌های پیمانکاری و مجموعه‌های دولتی و خصوصی، به‌صورت قراردادی و پروژه‌ای است.
نکته قابل توجه آنکه بخش مهمی از دانش حرفه‌ای او از مسیر تجربه‌اندوزی، آموزش‌های آزاد و مطالعات مستمر حاصل شده است؛ مسیری که نمونه‌ای از خودساختگی و یادگیری در میدان عمل به شمار می‌رود، که شاگردان بسیاری تحویل کشور داده است.
علاقه‌مندی به تاریخ، فرهنگ و پژوهش
فعالیت‌های علمی و مطالعاتی مهندس حسنی به حوزه عمران محدود نبوده است. او در طول سال‌های اشتغال، در کنار مطالعات تخصصی، به موضوعات تاریخی، اجتماعی، سیاسی، دینی و اخلاقی نیز اهتمام داشته است.
ارتباط و تعامل با مردم، اقوام، مدیران و کارشناسان در شهرها و استان‌های مختلف کشور نیز زمینه آشنایی او با دیدگاه‌ها و تجربیات متنوع اجتماعی را فراهم کرده است.
پس از بازنشستگی، این علاقه به مطالعه و پژوهش با جدیت بیشتری ادامه یافت و حاصل آن تألیف چندین اثر در موضوعات فنی، تاریخی، اجتماعی، جنگ و اخلاق بوده است.
از جمله آثار او می‌توان به این کتاب‌ها اشاره کرد:
۱. تونل‌سازی
۲. طراحی پل‌های کوچک
۳. بی‌سرانجامان
۴. تاریخ مختصر ۵۰۰۰ ساله ایران
۵. در لحظه‌های جنگ
۶. با مردمان خوب
۷. هفت داستان پندآموز

۸. از چهارشنبه سوری تا سیزده بدر

۹- شجره نامه تفصیلی سادات موسوی حسنی استان همدان
برخی از این آثار به چاپ رسیده‌اند و سایر نوشته‌ها نیز در مسیر تکمیل و انتشار قرار دارند.
سخن پایانی
زندگی حرفه‌ای سید حسین حسنی را می‌توان روایت سه دوره تلاش و تجربه دانست: حضور در دفاع مقدس در نوجوانی، مشارکت در سازندگی و توسعه زیرساخت‌های کشور در دوران اشتغال و استمرار فعالیت‌های علمی و فرهنگی پس از بازنشستگی.
آنچه در این مسیر بیش از عناوین شغلی و مسئولیت‌ها اهمیت دارد، روحیه تلاش، خودساختگی، درستکاری و میل مستمر به یادگیری و انتقال دانش است.
او از نسلی است که در سال‌های دشوار جنگ، مسئولیت‌پذیری را تجربه کرد و در سال‌های پس از آن، بخشی از توان و عمر خود را در مسیر سازندگی کشور به کار گرفت؛ نسلی که تجربه‌هایش می‌تواند برای جوانان و فعالان عرصه‌های فنی و عمرانی آموزنده و ارزشمند باشد.

ترور شهید خامنه ای یاد آور کشته شدن یحیی نبی و یکی از روزهای ماندگار مانند عاشورا در تاریخ بشر است.

بی شک ترور دلخراش و شهادت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای، مرجع تقلیدبزرگ شیعیان جهان و رهبر شهیر ایران، در حمله متجاوزانه تروریستی ارتش آمریکا و اسرائیل،یکی از هولناک‌ترین و تکان‌دهنده‌ترین ترورهای سیاسی تاریخ بشر و حادثه‌ای با پیامدهای عمیق تاریخی است.او همچون حضرت یحیی(ع)، در مسیر دفاع از حق، ایستادگی در برابر ستمگران و حمایت از مظلومان، هدف دشمنی و ترور قرار گرفت؛ شخصیتی که دفاع از حق، استقلال و عزت ایران را از آرمان‌های اصلی خود می‌دانست و نهایتا جانش را در این راه گذاشت،کشته‌شدن رهبران بزرگ به دست قدرت‌های خارجی، رویدادی بسیار نادر و خطرناک در تاریخ است.

در تاریخ ایران بعد از کشت شدن کوروش کبیر بدست اجنبی، بزرگترین حادثه کشته شدن رهبر به دست دشمن اجنبی، شهادت ایت الله العظمی خامنه‌ای است

تاریخ گواهی می‌دهد که ترور حتی یک ولیعهد، مانند فرانتس فردیناند اتریشی، می‌تواند جرقه جنگی جهانی شود.این شرارت و جنایت هولناک، عبور از تمام خطوط قرمز و زیر پا گذاشتن اصول حقوق بین‌الملل و اخلاق بشری است.، بدعتی خطرناک که جهان را به سوی ناامنی، بی‌قانونی، حاکمیت قانون جنگل و فروپاشی سوق می‌دهد.

علیرغم تمام وارونه گویی ها، خون به ناحق ریخته‌شده او، همچون خون سیاوش، در حافظه تاریخ باقی خواهد ماند و گریبان گیر ابدی فساد و جبه باطل خواهد شد ، هیچ قدرتی نمی‌تواند با تکیه بر زور، خود را برای همیشه از داوری تاریخ و وجدان بشریت مصون بدارد.

برخی نظرات که دانشگاهیان و اندیشمندان اروپایی در خصوص ایران و ایرانیان امروز، بیان کرده اند.

۱. پروفسور ریچارد فرایر بلر (Richard Frye Blair) ـ پژوهشگر فرهنگ ایران
بلر در گفت‌وگویی درباره فرهنگ ایرانی و تجربه زندگی خود در ایران، از علاقه عمیقش به ایران و ایرانیان سخن گفته است.

«من ایران و ایرانیان را به‌ویژه به‌خاطر نجابت و مهمان‌نوازی گرمشان دوست دارم.»
این از سخن اوست. وی از علاقه‌مندان و پژوهشگران فرهنگ و تمدن ایران بوده است.
Kourosh Ziabari
۲. کوروش ضیابری (Kourosh Ziabari) ـ روزنامه‌نگار و پژوهشگر رسانه
ضیابری روزنامه‌نگاری است که درباره نحوه بازنمایی ایران در رسانه‌های غربی نوشته است. او بر این نکته تأکید دارد که تصویرهای کلیشه‌ای، تنوع و پیچیدگی جامعه ایران را به‌درستی نشان نمی‌دهند.

برای نقد صریح تصویرهای کلیشه‌ای رسانه‌های غربی است.
عبارتی از گزارش او:
«کلیشه‌ها، جامعه مدنی ایران را از نظرها پنهان می‌کنند.»
این عبارت از مضمون گزارش او در مؤسسه رویترز در دانشگاه آکسفورد است.
reutersinstitute.politics.ox.ac.uk
۳. برتران بدی (Bertrand Badie) ـ استاد بازنشسته علوم سیاسی در فرانسه
بدی استاد بازنشسته مؤسسه مطالعات سیاسی پاریس (Sciences Po) و پژوهشگر روابط بین‌الملل است. او در مصاحبه‌ای درباره فرهنگ ایرانی و شناخت غرب از ایران سخن گفته است.
عبارت کوتاه:
«فرهنگ ایرانی؛ پیوندی پرشور از کرامت و خشم.»
این عنوان مصاحبه او در روزنامه لوموند است؛

Le Monde.fr
۴. گراهام دیوید هیوز (Graham David Hughes) ـ جهانگرد و مستندساز بریتانیایی
هیوز در روایت سفر خود به ایران، از تجربه برخورد با ایرانیان و کمک‌هایی که در طول مسیر دریافت کرده بود، سخن گفته است:
«آنچه بیش از همه مرا شگفت‌زده کرد، گرمی و مهمان‌نوازی ایرانیان بود.»
این سخن او در گفت‌وگویی درباره تجربه سفرش به ایران است.
Kourosh Ziabari
۵. ریک استیوز (Rick Steves) ـ نویسنده و مجری آمریکایی برنامه‌های گردشگری
استیوز در گزارش سفر خود در ایران از رفتار متمدانه ، برخوردهای صمیمانه‌ و از آزادی و ارتباط آسان با مردم ایران که تجربه کرده بود، نوشته است:
«ایرانیان، بزرگ‌ترین لذت سفر ما بودند.»
این سخن او در سفرنامه تصویری از ایران است.

برای ارزیابی واقعیت‌هایی که قابل توجه پژوهشگران است واقعیت ایران را باید در لابه لای سخن این و نگاه صاحب نظران جست نه در هیاهوی شبکه های معاند و فضای مجازی مسموم که علنا بخش بزرگی از جنگ روانی علیه مردم ایران هستند و تخصص آنها پنهان کردند پیشرفت و کتمان حقایق انکار ناپذیر ، سیاه نمایی، تمرکز بر ضعف ها و دامن زدن به هنجارشکنی ها و دمیدن روح ناامیدی بر جامعه ایرانی است

، این ها از ابزار جنگ روانی هستند ، باید حقیقت را در میان سخنان کارشناسان و صاحب نظران جست که فارغ از هرگونه غرضی ورزی و اهداف سیاسی، واقعیت ها را باز گو می‌کنند.

روایتی فراتر از کلیشه‌ها، ایران در نگاه و سخن دیگران :

سرزمین قدرت، پیشرفت و انسانیت در دنیایی که رسانه‌ها اغلب با تمرکز بر کلیشه‌ها، تصویری تک‌بعدی و گاه گمراه‌کننده از کشورها ارائه می‌دهند، ایران امروز تجربه‌ای است که فراتر از هر توصیف ساده‌ای قرار می‌گیرد. ایران، کشوری است که در پیوند میان تمدنی کهن و آینده‌ای پرشتاب، در حال بازتعریف توانمندی‌های خود است؛ سرزمینی که در آن، پیشرفت‌های مادی با اصالت انسانی در هم آمیخته است.

۱. علیرغم، فشارهای اقتصادی، تحریم های بی سابقه و جنگ های ویران کننده آمریکا و اسرائیل علیه ایران ، شکوهِ زیرساخت و توان مهندسی ایران امروز، با چشم‌اندازی روشن در توسعه عمرانی، خود را با زیرساخت‌های مدرنی بازتعریف کرده است.

. از شبکه‌های پیچیده مترو و بزرگراه‌های عظیم گرفته تا پل‌ها، بنادر، فرودگاه‌ها و سدهای باشکوه، همگی گواهی بر توانمندی مهندسی و اراده‌ی متخصصان این سرزمین هستند. این زیرساخت‌ها، شریان‌های حیاتی کشور هستند که با نظم و انضباط، جریان زندگی و تجارت را در پهنه‌ی وسیع این مرز و بوم تضمین می‌کنند.

۲. پیشگامی در علم، صنعت و فناوری با تکیه بر دانش بومی و اراده‌ای پولادین، ایران به قطبی در عرصه‌های استراتژیک تبدیل شده است. از صنایع پیشرفته پتروشیمی و فولاد گرفته تا تولیدات دارویی، تجهیزات پزشکی و فناوری‌های نوین همچون نانوتکنولوژی، ایران نشان داده است که چگونه می‌تواند با تکیه بر سرمایه‌های انسانی خود، در مسیر خودکفایی و پیشرفت صنعتی گام بردارد. این شکوه صنعتی، ستون فقرات اقتصاد جدید ایران است.

۳. آموزش و سلامت؛ سرمایه‌گذاری بر انسان یکی از درخشان‌ترین جلوه‌های ایران امروز، سرمایه‌گذاری بی‌دریغ بر دانش و سلامت است. حضور گسترده و فعال زنان و مردان در دانشگاه‌ها، مراکز علمی و آزمایشگاه‌های پیشرفته، نشان‌دهنده سطحی بسیار بالا از سواد و دانش تخصصی است. در کنار آن، سیستم درمانی با پزشکان متخصص و بیمارستان‌های مجهز، در کنار پوشش‌های حمایتی و بیمه‌های عمومی، تضمین‌کننده دسترسی همگانی به خدمات باکیفیت است.

۴. رفاه اجتماعی و اقتصادِ خانواده در میان چالش‌های اقتصادی، ساختار حمایتی ایران همچنان به دنبال حفظ آرامش خانواده‌هاست. دسترسی به انرژی (آب، برق و گاز) با هزینه‌های بسیار ناچیز، قیمت‌های رقابتی در محصولات کشاورزی و مواد غذایی، و پوشش‌های حمایتی، از ویژگی‌هایی است که در مقایسه با بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، کیفیت زندگی روزمره را برای اقشار مختلف تسهیل می‌کند.

۵. زنان؛ ستون‌های پویایی و تحول زنان ایرانی، با دانش، اقتدار و نقش‌آفرینی در تمامی عرصه‌های اجتماعی، علمی و اقتصادی، موتور محرک تحول در این کشور هستند. حضور پررنگ آن‌ها در مدیریت، پژوهش و صنایع، تصویری از یک جامعه پویا و رو به جلو را ترسیم می‌کند که در آن، تخصص و توانمندی، فراتر از هر مرزی جلوه می‌کند.

۶. شکوهِ طبیعت و میراث تمدنی ایران، موزه‌ای زنده از زیبایی‌های بی‌پایان است. از جنگل‌های مه‌آلود شمال و سواحل خیره‌کننده تا کویرهای اسرارآمیز و کوهستان‌های باشکوه؛ از معماری‌های تاریخی که داستان تمدن‌های باستان را روایت می‌کنند تا شهرهای مدرن امروز، ایران مجموعه‌ای بی‌نظیر از میراث طبیعی و فرهنگی است که هر بیننده‌ای را مسحور خود می‌کند.

۷. مردم؛ روحِ حیاتِ ایران . سرمایه بزرگ و ماندگار این سرزمین، مردم نجیب آن هستند؛ مردمی با ریشه‌های عمیق فرهنگی، با اصالت، صمیمی و با قلبی بسیار بزرگ. مهمان‌نوازی، اخلاق، همدلی و روحیه سخت‌کوشی، ایمان و وطن دوستی،

ایرانیان، رنگ و بوی واقعی این کشور را تعیین می‌کند. ایران تنها یک نقطه بر نقشه نیست؛ ایران تجربه‌ای از زندگی با عزت، با دانش و با تمدن انسانیتی است که هرگز رنگ نمی‌بازد.

سفر به قلب واقعیت‌های ایران: روایتی از چشم‌انداز پیشرفت، رفاه و اصالت در دنیایی که رسانه‌ها اغلب تصویری تک‌بعدی و اغراق‌آمیز از کشورها ارائه می‌دهند، سفر به ایران تجربه‌ای کاملاً متفاوت و شگفت‌انگیز بود. کشوری که در آن، برخلاف هیاهوی فضای مجازی، بنیان‌های زندگی، رفاه اجتماعی و پیشرفت‌های صنعتی و زیرساختی در سطحی فراتر از انتظار جریان دارد.

۱۰ واقعیت برجسته انکار ناپذیر از جامعه و اقتصاد ایران :

۱. قدرت خرید شگفت‌انگیز و استانداردهای زندگی:

برخلاف تصورات القا شده، با مدیریت هزینه‌ها در ایران می‌توان با درآمدی معادل ۲۰۰ دلار در ماه، کیفیتی از زندگی و آرامش را تجربه کرد که در بسیاری از کشورهای غربی، آمریکا یا ژاپن مستلزم درآمدی بالغ بر ۵۰۰۰ دلار است؛ امکانی که به دلیل ساختار حمایتی و قیمت‌گذاری خدمات پایه فراهم شده است.

۲. انرژی ارزان و فراگیر:

دسترسی به حامل‌های انرژی با هزینه‌های ناچیز، یکی از ویژگی‌های بارز اقتصاد ایران است. در اینجا هزینه یک لیتر بنزین یا گازوئیل کمتر از یک سنت است و حتی پر کردن کپسول گاز خودرو تنها دو تا سه سنت هزینه دارد که هزینه‌های جابجایی و لجستیک را به شدت کاهش داده است.

۳. هزینه‌های ناچیز خدمات عمومی (آب، برق، گاز، تلفن):

قبوض آب، برق، گاز و خدمات مخابراتی در ایران به قدری اقتصادی است که با پرداخت تنها ۱ تا ۲ دلار در ماه، تمامی این خدمات پایه‌ای و حیاتی برای یک خانواده تامین می‌شود و باری از دوش خانواده‌ها برمی‌دارد.

۴. تغذیه باکیفیت و ارزان‌قیمت:

نان سالم، آب آشامیدنی بهداشتی، و از همه جذاب‌تر، تنوع بی‌نظیری از میوه‌های تازه و باکیفیت با بهای کمتر از ۴۰ تا ۵۰ سنت برای هر کیلوگرم، دسترسی به تغذیه سالم را برای تمامی اقشار جامعه به امری آسان و همگانی تبدیل کرده است.

۵. خدمات پزشکی پیشرفته و بیمه‌های فراگیر:

سیستم سلامت و درمان ایران با برخورداری از پزشکان متخصصِ طراز اول، مراکز بیمارستانی مجهز و بیمه‌های عمومی کارآمد، خدماتی بسیار باکیفیت و در عین حال فوق‌العاده ارزان‌قیمت ارائه می‌دهد که نمونه آن در کمتر کشوری دیده می‌شود.

۶. سطح بالای سواد و آموزش عمومی و آکادمیک:

نرخ سواد و سطح دسترسی جوانان (دختران و پسران) به آموزش عالی و دانشگاه‌ها در ایران به مراتب بالاتر از میانگین‌های جهانی است. دانشگاه‌های این کشور سهم بزرگی در تولید علم و تربیت نیروهای متخصص دارند.

.۷. زیرساخت‌های مدرن عمرانی و مهندسی:

به عنوان یک ناظر، کیفیت راه‌ها، اتوبان‌های پهناور، پل‌های مزارع و شهرها، شبکه‌های متروی پیشرفته کلان‌شهرها، بنادر استراتژیک، فرودگاه‌های بین‌المللی، و نظم، بهداشت و پاکیزگی حاکم بر فضاهای شهری ایران، گواهی روشن بر توانمندی مهندسی و مدیریت شهری این سرزمین است.

۸. قطب علم، فناوری و صنعت: ایران تنها یک کشور مصرف‌کننده نیست؛

بلکه با داشتن مراکز علمی، پارک‌های فناوری و صنایع گوناگون در حوزه‌های مختلف، به کشوری پیشران در لبه تکنولوژی‌های نوین تبدیل شده است که با تکیه بر دانش بومی به جلو می‌رود.

۹. جایگاه درخشان زنان در جامعه:

زنان ایرانی زنانی دانش‌آموخته، آگاه، شاغل و دارای نقشی فعال، تاثیرگذار و محوری در عرصه‌های اجتماعی، علمی، فرهنگی و اقتصادی هستند که با حفظ اصالت، پویایی خود را به نمایش می‌گذارند.

۱۰. مردمی متمدن، مهمان‌نواز و اصیل:

بزرگ‌ترین سرمایه ایران، ارزش های واای انسانی، مردمان و اقوام متمدن و اصیل آن هستند؛ جامعه‌ای مترقی، باادب، بسیار صمیمی، نجیب دست‌ودلباز و برخوردار از فرهنگ کهن چند هزارساله که هر مسافری را شیفته‌ی گرمای روابط انسانی و کرامت اخلاقی خود می‌کنند.

با نگاهی “فراتر از کلیشه‌ها”

.

حتماً. فقط یک نکته مهم: بدن ده‌ها هورمون و پیام‌رسان هورمونی دارد و نمی‌توان همه را با یک فهرست کوتاه پوشش داد. در زیر مهم‌ترین هورمون‌هایی را آورده‌ام که تغییر آنها در زندگی روزمره و بیماری‌های شایع اهمیت بیشتری دارد. علائم کمبود و زیادی اختصاصی نیستند و تشخیص با آزمایش و نظر پزشک انجام می‌شود. � Endocrine ۱. انسولین (Insulin) معرفی و اهمیت: از لوزالمعده ترشح می‌شود و قند خون را وارد سلول‌ها می‌کند؛ برای تأمین انرژی بدن حیاتی است. کمبود: افزایش قند خون، تشنگی، ادرار زیاد، کاهش وزن و در موارد شدید کتواسیدوز. زیادی یا اثرگذاری بیش از حد: افت قند، تعریق، لرزش، ضعف، گرسنگی و گیجی. چگونه تنظیم شود؟ فعالیت بدنی منظم، کاهش وزن در صورت اضافه‌وزن، مصرف متعادل قند و کربوهیدرات و غذای پرفیبر کمک‌کننده‌اند. دارو یا انسولین فقط بر اساس علت و تجویز پزشک. نکته: هدف، «زیاد کردن انسولین» نیست؛ هدف تنظیم قند و حساسیت مناسب بدن به انسولین است. ۲. گلوکاگون (Glucagon) معرفی: هورمون مقابل انسولین است و هنگام پایین آمدن قند خون، به افزایش آن کمک می‌کند. کمبود: می‌تواند باعث افت شدید قند، به‌خصوص هنگام روزه‌داری یا بیماری شود. زیادی: ممکن است قند خون را بالا ببرد. تنظیم: معمولاً با تغذیه و درمان بیماری زمینه‌ای تنظیم می‌شود؛ داروی گلوکاگون در موارد خاص برای درمان افت شدید قند استفاده می‌شود. ۳. تیروکسین و T3/T4 معرفی: هورمون‌های غده تیروئید هستند و سرعت سوخت‌وساز، انرژی، ضربان قلب، دمای بدن و عملکرد بسیاری از اندام‌ها را تنظیم می‌کنند. � کمبود: خستگی، خواب‌آلودگی، احساس سرما، افزایش وزن، یبوست، خشکی پوست، کندی فکر و گاهی افسردگی. زیادی: کاهش وزن، تپش قلب، تعریق، گرما، تحریک‌پذیری، لرزش و گاهی بی‌نظمی قلب. تنظیم: ید کافی از غذا مهم است، اما مصرف خودسرانه ید یا داروی تیروئید خطرناک است. کم‌کاری معمولاً با لووتیروکسین و پرکاری بسته به علت با دارو، ید رادیواکتیو یا جراحی درمان می‌شود. Endocrine ۴. TSH معرفی: از هیپوفیز ترشح می‌شود و به تیروئید فرمان تولید T4/T3 می‌دهد. کمبود یا زیادی: خودش بیشتر یک «علامت کنترلی» است؛ TSH بالا معمولاً با کم‌کاری تیروئید و TSH پایین معمولاً با پرکاری همراه است، ولی همیشه این‌طور نیست. تنظیم: با درمان علت تیروئید یا هیپوفیز تنظیم می‌شود، نه با غذای خاص. ۵. کورتیزول معرفی: هورمون اصلی غدد فوق‌کلیوی برای پاسخ به استرس، تنظیم قند، فشار خون و سوخت‌وساز است. � کمبود: ضعف، خستگی، کاهش وزن، فشار خون پایین، سرگیجه و گاهی میل شدید به نمک. � زیادی: افزایش چربی شکم و صورت، ضعف عضلات، فشار و قند خون بالا، کبودی و تغییرات پوستی و اختلال خواب. تنظیم: خواب کافی، فعالیت بدنی و کنترل استرس به سلامت محور کورتیزول کمک می‌کنند؛ اما بیماری واقعی با دارو درمان می‌شود. برای کاهش کورتیزول نباید خودسرانه دارو مصرف کرد. Endocrine Endocrine ۶. آدرنالین و نورآدرنالین معرفی: بدن را در شرایط خطر و استرس برای واکنش سریع آماده می‌کنند؛ ضربان قلب و هوشیاری را بالا می‌برند. � زیادی: تپش قلب، لرزش، تعریق، اضطراب و افزایش فشار خون. کمبود: اختلال جدی آنها نادر است. تنظیم: خواب، کاهش استرس و درمان علت زمینه‌ای؛ داروی اختصاصی فقط در بیماری‌های مشخص. Endocrine ۷. آلدوسترون معرفی: در غده فوق‌کلیه ساخته می‌شود و نمک، آب، پتاسیم و فشار خون را تنظیم می‌کند. کمبود: فشار خون پایین، ضعف و اختلال سدیم/پتاسیم. زیادی: فشار خون بالا و معمولاً کاهش پتاسیم و ضعف عضلات. � تنظیم: مقدار نمک، دارو یا جراحی بسته به علت؛ خوددرمانی با نمک یا مکمل پتاسیم مناسب نیست. Endocrine ۸. هورمون رشد (GH) معرفی: از هیپوفیز ترشح می‌شود و در رشد استخوان و عضله و ترکیب بدن نقش دارد. کمبود: در کودک کندی رشد؛ در بزرگسال کاهش توده عضلانی، افزایش چربی شکمی و کاهش انرژی. � زیادی: در کودکان رشد غیرطبیعی و در بزرگسالان آکرومگالی، بزرگ شدن دست‌ها، پاها و برخی استخوان‌های صورت. تنظیم: خواب کافی، ورزش و تغذیه سالم از ترشح طبیعی حمایت می‌کنند؛ هورمون رشد داروی تجویزی است و مصرف برای عضله‌سازی بدون کمبود واقعی خطرناک است. Endocrine ۹. تستوسترون معرفی: هورمون اصلی جنسی مردانه است، ولی زنان نیز مقدار کمتری از آن دارند؛ برای میل جنسی، عضله، استخوان و تولید اسپرم مهم است. � کمبود در مردان: کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ، کاهش انرژی و عضله، کاهش اسپرم و گاهی افزایش چربی بدن. زیادی: آکنه، تغییرات خلقی و در مصرف دارویی نامناسب، اختلال تولید طبیعی اسپرم و عوارض دیگر. تنظیم: خواب، وزن مناسب، ورزش مقاومتی و تغذیه مناسب کمک‌کننده‌اند. تستوسترون دارویی فقط پس از اثبات کمبود در آزمایش‌های مناسب و تشخیص پزشک توصیه می‌شود. � Endocrine Endocrine ۱۰. استروژن معرفی: هورمون مهم جنسی، به‌ویژه در زنان؛ برای چرخه قاعدگی، باروری، استخوان و سلامت بافت‌ها مهم است. کمبود: گرگرفتگی، خشکی واژن، اختلال قاعدگی، کاهش میل جنسی و کاهش تراکم استخوان. زیادی: در زنان می‌تواند با اختلال قاعدگی، افزایش وزن و برخی مشکلات رحم و پستان همراه باشد؛ در مردان ممکن است بزرگی پستان و کاهش باروری ایجاد کند. � تنظیم: وزن سالم، تغذیه مناسب و درمان علت زمینه‌ای؛ مصرف استروژن باید با نظر پزشک باشد. Endocrine ۱۱. پروژسترون معرفی: برای تنظیم چرخه قاعدگی و آماده‌سازی رحم برای بارداری اهمیت دارد. کمبود: بی‌نظمی قاعدگی، مشکلات تخمک‌گذاری و در برخی شرایط دشواری بارداری. زیادی: خواب‌آلودگی، نفخ، تغییرات خلقی و برخی عوارض دیگر. تنظیم: معمولاً با درمان علت و در موارد خاص داروهای پروژسترونی. ۱۲. پرولاکتین معرفی: از هیپوفیز ترشح می‌شود و مهم‌ترین نقش آن تحریک تولید شیر است. زیادی: در زنان می‌تواند قطع یا نامنظمی قاعدگی و ترشح شیر ایجاد کند؛ در مردان کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ و ناباروری. کمبود: معمولاً اهمیت بالینی کمتری دارد، ولی می‌تواند شیردهی را مختل کند. تنظیم: درمان علت؛ مثلاً بعضی داروها یا تومور هیپوفیز. داروی کاهش‌دهنده پرولاکتین فقط با تشخیص پزشک. ۱۳. LH و FSH معرفی: دو هورمون هیپوفیز هستند که تخمدان و بیضه را کنترل می‌کنند؛ برای تخمک‌گذاری، قاعدگی، تولید اسپرم و تولید هورمون‌های جنسی مهم‌اند. � کمبود: اختلال قاعدگی، ناباروری، کاهش تستوسترون یا استروژن. زیادی: می‌تواند نشانه کاهش عملکرد تخمدان یا بیضه یا بعضی اختلالات دیگر باشد. تنظیم: درمان علت اصلی؛ مصرف خودسرانه هورمون‌های جنسی یا داروهای باروری مناسب نیست. Endocrine ۱۴. ADH یا وازوپرسین معرفی: آب بدن را حفظ می‌کند و از دفع بیش از حد آب توسط کلیه جلوگیری می‌کند. کمبود: تشنگی شدید و ادرار بسیار زیاد و رقیق. زیادی: احتباس آب و کاهش خطرناک سدیم خون. تنظیم: وابسته به علت؛ نوع کمبود ممکن است با دسموپرسین درمان شود. � Endocrine ۱۵. PTH یا هورمون پاراتیروئید معرفی: مهم‌ترین تنظیم‌کننده کلسیم خون و سلامت استخوان است. � کمبود: کاهش کلسیم، گزگز، گرفتگی و اسپاسم عضلات. زیادی: افزایش کلسیم، ضعف، سنگ کلیه و آسیب استخوانی. تنظیم: کلسیم و ویتامین D کافی مهم‌اند، ولی اختلال واقعی PTH معمولاً نیازمند بررسی پزشکی و گاهی دارو یا جراحی است. Endocrine ۱۶. ملاتونین معرفی: عمدتاً از غده صنوبری ترشح می‌شود و ساعت خواب و بیداری را تنظیم می‌کند. کمبود/اختلال: دشواری خواب و به‌هم‌خوردن ریتم شبانه‌روزی. زیادی: خواب‌آلودگی و تغییر ریتم خواب. تنظیم طبیعی: تاریکی شب، نور صبح، ساعت خواب منظم و کاهش نور صفحه‌نمایش قبل خواب بسیار مؤثرند. مکمل ملاتونین در همه افراد لازم نیست. ۱۷. لپتین معرفی: عمدتاً از سلول‌های چربی ترشح می‌شود و به مغز پیام سیری و میزان ذخیره انرژی را می‌دهد. کمبود واقعی: بسیار نادر و می‌تواند گرسنگی شدید و چاقی شدید ایجاد کند. زیادی: در چاقی معمولاً لپتین زیاد است، اما بدن نسبت به آن مقاومت پیدا می‌کند؛ بنابراین صرفاً افزایش لپتین مفید نیست. � تنظیم: کاهش وزن تدریجی، خواب مناسب، فعالیت بدنی و تغذیه سالم به بهبود حساسیت بدن کمک می‌کند. Endocrine ۱۸. گرلین معرفی: بیشتر در معده تولید می‌شود و پیام «گرسنگی» را به مغز می‌رساند. زیادی: افزایش گرسنگی و تمایل به خوردن. کمبود: معمولاً باعث کاهش اشتها می‌شود. تنظیم: خواب کافی، وعده‌های منظم و رژیم‌های بسیار سخت می‌توانند به کنترل بهتر اشتها کمک کنند؛ رژیم‌های بسیار کم‌کالری ممکن است گرلین را افزایش دهند. � Endocrine یک نکته بسیار مهم درباره غذا و دارو هیچ غذایی به‌طور مطمئن و مستقیم همه هورمون‌ها را «بالا» یا «پایین» نمی‌برد. تغذیه مناسب، خواب، ورزش، وزن سالم و کاهش استرس بیشتر به تنظیم طبیعی سیستم هورمونی کمک می‌کنند. اگر یک هورمون واقعاً کم یا زیاد باشد، ابتدا باید علت آن مشخص شود؛ سپس ممکن است دارو، هورمون جایگزین، جراحی یا درمان بیماری زمینه‌ای لازم باشد. سیستم هورمونی به‌شدت به‌هم‌پیوسته است و دستکاری یک هورمون می‌تواند روی چند سیستم دیگر اثر بگذارد. � Endocrine +۱ مهم‌ترین آزمایش‌های اولیه بسته به علائم عبارت‌اند از: قند خون و HbA1c، TSH و Free T4، کورتیزول در شرایط مناسب، تستوسترون صبحگاهی در مردان دارای علائم، پرولاکتین، LH/FSH، کلسیم/PTH و الکترولیت‌ها. صرفاً داشتن یک علامت، به‌تنهایی به معنی اختلال هورمونی نیست.

هورمون‌ها و مواد شیمیایی بدن که بیشترین نقش را در شادی، آرامش، عشق و دلبستگی، انگیزه، استرس، اضطراب و افسردگی دارند، مهم‌ترین‌ها این‌ها هستند. البته همهٔ این مواد «هورمون» به معنای دقیق کلمه نیستند؛ بعضی ناقل عصبی هستند.:

۱. دوپامین (Dopamine) — انگیزه، لذت و پاداش
کار: ایجاد انگیزه، احساس پاداش، تمرکز و میل به انجام کار.
کمبود یا اختلال: بی‌انگیزگی، کاهش لذت، خستگی و در برخی بیماری‌ها افسردگی.
زیادی/فعالیت نامتعادل: بی‌قراری، رفتارهای تکانشی و وابستگی شدید به پاداش‌ها.
راه‌های طبیعی: ورزش، رسیدن به هدف‌های کوچک، یادگیری، خواب کافی، پروتئین کافی.
غذاها: تخم‌مرغ، ماهی، گوشت، لبنیات، حبوبات و مغزها؛ این مواد مستقیماً دوپامین را «زیاد» نمی‌کنند، بلکه مواد اولیه و شرایط مناسب برای ساخت آن فراهم می‌کنند.
دارو: بسته به بیماری، داروهای مختلفی روی سیستم دوپامین اثر می‌گذارند؛ خودسرانه مصرف نشود.
۲. سروتونین (Serotonin) — آرامش، ثبات خلق و احساس خوب
کار: تنظیم خلق، خواب، اشتها و اضطراب.
کاهش فعالیت: می‌تواند با افسردگی، اضطراب و اختلال خواب ارتباط داشته باشد.
افزایش غیرطبیعی: می‌تواند خطرناک باشد، مخصوصاً در ترکیب بعضی داروها و ایجاد «سندروم سروتونین».
راه‌های طبیعی: نور روز، ورزش منظم، خواب کافی و ارتباط اجتماعی مناسب.
غذاها: تخم‌مرغ، لبنیات، ماهی، حبوبات و مغزها؛ وجود تریپتوفان در غذاها به ساخت سروتونین کمک می‌کند.
دارو: داروهای ضدافسردگی مانند SSRIها بر سیستم سروتونین اثر می‌گذارند و باید با نظر پزشک مصرف شوند.
۳. اکسی‌توسین (Oxytocin) — محبت، اعتماد و دلبستگی
کار: در پیوند عاطفی، محبت، اعتماد، رابطه مادر و کودک و برخی جنبه‌های روابط عاشقانه نقش دارد.
کاهش: ممکن است بر پیوند اجتماعی اثر بگذارد، ولی «کمبود اکسی‌توسین» معمولاً به‌تنهایی تشخیص پزشکی نیست.
افزایش طبیعی: تماس محبت‌آمیز، در آغوش گرفتن، ارتباط صمیمانه، کمک به دیگران و تعامل اجتماعی مثبت می‌تواند سیستم اکسی‌توسین را فعال کند.
دارو: اکسی‌توسین دارویی وجود دارد، اما کاربردهای پزشکی مشخصی دارد و برای ایجاد عشق یا شادی نباید خودسرانه استفاده شود.
۴. اندورفین‌ها (Endorphins) — کاهش درد و احساس نشاط
کار: مواد طبیعی ضد درد بدن و مرتبط با احساس سرخوشی و آرامش.
افزایش طبیعی: ورزش، خنده، فعالیت بدنی، موسیقی و بعضی تجربه‌های لذت‌بخش.
غذا: غذای خاصی به‌طور قابل اعتماد اندورفین را به مقدار درمانی افزایش نمی‌دهد.
دارو: داروهای ضد درد مخدر از مسیرهای مشابه اثر می‌کنند، ولی اعتیادآورند و جایگزین اندورفین طبیعی نیستند.
۵. نورآدرنالین (Norepinephrine) — هوشیاری و آماده‌باش
کار: افزایش توجه، انرژی و آمادگی برای واکنش.
مقدار مناسب: تمرکز و انگیزه بهتر.
زیادی: اضطراب، تپش قلب، بی‌قراری و افزایش فشار خون.
کاهش: خستگی، کاهش تمرکز و کاهش انگیزه در بعضی شرایط.
راه‌های طبیعی: ورزش، خواب کافی و فعالیت ذهنی.
دارو: برخی داروهای افسردگی و ADHD روی این سیستم اثر دارند.
۶. آدرنالین (Adrenaline) — هیجان و استرس فوری
کار: واکنش «جنگ یا گریز»؛ افزایش ضربان قلب، فشار خون و انرژی.
زیادی: تپش قلب، لرزش، تعریق، اضطراب و احساس ترس.
کمبود: در بیماری‌های غدد فوق‌کلیه ممکن است همراه با مشکلات دیگری باشد.
افزایش طبیعی: هیجان، ورزش و موقعیت‌های خطرناک.
دارو: اپی‌نفرین داروی بسیار مهمی است، مثلاً در آنافیلاکسی؛ مصرف آن بدون دلیل پزشکی خطرناک است.
۷. کورتیزول (Cortisol) — هورمون اصلی استرس
کار: کمک به بدن برای مقابله با فشار، تنظیم قند خون، فشار خون و متابولیسم.
زیادی طولانی‌مدت: اضطراب، اختلال خواب، افزایش چربی شکمی، ضعف عضلات و مشکلات خلقی.
کاهش شدید: ضعف، افت فشار، کاهش وزن و در موارد شدید وضعیت خطرناک.
کاهش طبیعی استرس: خواب منظم، ورزش متعادل، کاهش فشار روانی و تغذیه مناسب.
دارو: کورتون‌ها و داروهای مربوط به اختلالات کورتیزول باید فقط طبق نظر پزشک باشند.
۸. ملاتونین (Melatonin) — خواب و آرامش شبانه
کار: تنظیم ساعت زیستی و خواب.
کاهش/اختلال: دیر خوابیدن و اختلال ریتم خواب.
راه افزایش طبیعی: تاریک کردن محیط در شب، کاهش نور صفحه‌نمایش قبل خواب و دریافت نور صبحگاهی.
غذا: برخی غذاها حاوی مقدار کمی ملاتونین هستند، اما اثر اصلی از تنظیم نور و ساعت خواب می‌آید.
دارو: مکمل ملاتونین در بعضی شرایط مفید است، ولی برای همه ضروری نیست.
۹. GABA — ترمز طبیعی مغز و آرامش
نوع: ناقل عصبی، نه هورمون.
کار: کاهش فعالیت بیش از حد سلول‌های عصبی و کمک به آرامش.
اختلال در سیستم GABA: می‌تواند با اضطراب، بی‌خوابی و تحریک‌پذیری ارتباط داشته باشد.
راه‌های کمک‌کننده: خواب کافی، ورزش و کاهش مصرف محرک‌ها.
دارو: بسیاری از داروهای آرام‌بخش از سیستم GABA استفاده می‌کنند؛ بعضی وابستگی ایجاد می‌کنند و نباید خودسرانه مصرف شوند.
۱۰. گلوتامات (Glutamate) — یادگیری، حافظه و تحریک مغز
کار: مهم‌ترین ناقل عصبی تحریکی مغز؛ برای یادگیری و حافظه ضروری است.
فعالیت بیش از حد: می‌تواند به سلول‌های عصبی آسیب بزند.
کمبود فعالیت: می‌تواند بر یادگیری و عملکرد مغز اثر بگذارد.
غذا: بدن خودش مقدار مورد نیاز را می‌سازد؛ معمولاً نیازی به مصرف مکمل نیست.
اگر هدف «شادابی و روحیه خوب» باشد، مهم‌ترین عوامل را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:
خواب کافی و منظم → ملاتونین و تنظیم بهتر کورتیزول
ورزش → اندورفین + دوپامین + سروتونین و بهبود خلق
نور صبح → تنظیم ملاتونین و ساعت زیستی
ارتباط با خانواده و دوستان → اکسی‌توسین و سیستم پاداش
موفقیت‌های کوچک و هدف‌گذاری → دوپامین سالم
غذای متعادل و پروتئین کافی → مواد اولیه ساخت ناقل‌های عصبی
کاهش استرس مزمن → تنظیم کورتیزول
پرهیز از کم‌خوابی و مصرف زیاد مواد محرک → تعادل بهتر سیستم عصبی
یک نکته بسیار مهم: برخلاف تصور رایج، نمی‌توان گفت «فلان غذا سروتونین را زیاد می‌کند و فلان غذا دوپامین را بالا می‌برد». خلق انسان حاصل تعادل پیچیده ده‌ها ماده شیمیایی، هورمون، مغز و شرایط روانی و اجتماعی است. افسردگی یا اضطراب شدید نیز صرفاً به معنای کمبود یک هورمون نیست و نباید خودسرانه با هورمون یا دارو درمان شود.

للللللللللللللللللل

رفتار انسان‌ها و کودکان تا حدی به هرمون ها ارتباط دارد، اما رفتار انسان—به‌خصوص کودک—را نمی‌توان فقط با «هورمون‌ها» توضیح داد. مغز، ژنتیک، خلق‌وخو، تربیت، محیط خانواده، خواب، استفاده از موبایل و بازی، فشارهای روانی و بعضی اختلالات عصبی‌روانی همگی دخیل‌اند.
ترس، مهربانی، خشم، عشق و تنفر چطور؟
ترس و اضطراب: بیشتر با مدارهای مغزی و موادی مثل آدرنالین، نورآدرنالین و کورتیزول ارتباط دارد.
خشم و پرخاشگری: با فعالیت چندین مدار مغزی و مواد شیمیایی از جمله دوپامین، سروتونین و نورآدرنالین ارتباط دارد؛ اما یک «هورمون خشم» وجود ندارد.
محبت، دلبستگی و اعتماد: اکسی‌توسین نقش دارد، ولی تجربه عشق و محبت بسیار پیچیده‌تر از یک هورمون است.
شادی، انگیزه و احساس پاداش: دوپامین، سروتونین و اندورفین‌ها در کنار سایر سیستم‌های مغزی نقش دارند.
آرامش: سیستم GABA و تعادل سروتونین و سایر مدارهای عصبی اهمیت دارند.
افسردگی: معمولاً نتیجه کمبود یک هورمون منفرد نیست؛ عوامل متعدد زیستی، روانی و محیطی دخالت دارند.
درباره کودکان، مثلاً «خودسری، خشونت و بازیگوشی زیاد»
این قسمت خیلی مهم است: هر کودک بازیگوش یا لجباز، مشکل هورمونی ندارد.
اگر کودک:
زیاد عصبانی می‌شود،
مرتب مخالفت می‌کند،
کنترل تکانه ضعیفی دارد،
بیش‌فعال و بی‌قرار است،
نمی‌تواند مدت مناسبی تمرکز کند،
پرخاشگری شدید دارد،
یا رفتار او در خانه و مدرسه به‌طور قابل‌توجهی مشکل ایجاد می‌کند،
ممکن است موضوعاتی مانند ADHD، اختلال نافرمانی مقابله‌ای، اضطراب، مشکلات خواب، فشار روانی، مشکلات یادگیری یا مسائل خانوادگی مطرح باشند و باید بررسی شوند. ارزیابی جامع برای تشخیص ضروری است. �
aacap.org +۱
آیا دارو برای تنظیم این مواد وجود دارد؟
بله، ولی دارو بر اساس تشخیص داده می‌شود، نه بر اساس اینکه مثلاً «دوپامین کودک کم است».
برای مثال، در کودک مبتلا به ADHD، پزشک ممکن است از این گروه‌ها استفاده کند:
متیل‌فنیدات و داروهای محرک مشابه → روی سیستم دوپامین و نورآدرنالین اثر می‌کنند.
اتوموکستین → غیرمحرک و مؤثر بر سیستم نورآدرنالین.
گوانفاسین یا کلونیدین → در بعضی کودکان، به‌خصوص برای تکانشگری، بیش‌فعالی و برخی مشکلات رفتاری.
در اضطراب یا افسردگی تشخیص‌داده‌شده، گاهی داروهای SSRI مانند فلوکستین یا سرترالین استفاده می‌شوند.
در پرخاشگری بسیار شدید و شرایط خاص، داروهایی مانند ریسپریدون یا آریپیپرازول گاهی به‌عنوان درمان کمکی استفاده می‌شوند؛ این‌ها داروهای جدی هستند و باید کاملاً تحت نظر روان‌پزشک کودک باشند. �
aacap.org +۱
در کودکان، دارو نباید برای «آرام کردن بچه» صرفاً به دلیل شیطنت یا نافرمانی معمولی داده شود. درمان رفتاری و آموزش والدین در مشکلات رفتاری و تحریک‌پذیری، پایه بسیار مهمی دارد و در بسیاری موارد قدم اول است. �
aacap.org +۱

با توجه به توضیحاتی یکی از مخاطبان درباره عصبانی شدن، جواب دادن، خودسری، بازی و استفاده زیاد از گوشی و اینترنت مطرح کرده بودید، من ابتدا دنبال «هورمون» نمی‌روم.
بهتر است اول این ۵ مورد بررسی شود:
۱. خواب کودک → کم‌خوابی می‌تواند رفتار و کنترل هیجان را بسیار بدتر کند.
۲. مقدار بازی و موبایل → مخصوصاً بازی‌های طولانی و محرک.
۳. ADHD یا مشکل کنترل تکانه → اگر این رفتار در مدرسه هم وجود دارد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
۴. روش برخورد والدین و قوانین خانه → قوانین کم، روشن و ثابت معمولاً بهتر از تذکرهای مکرر و دعواست.
۵. اضطراب، فشار روانی یا مشکل عاطفی پنهان → مخصوصاً اگر رفتار کودک اخیراً تغییر کرده باشد.
اگر مشکل قابل‌توجه باشد، روان‌پزشک کودک یا روان‌شناس کودک می‌تواند با مصاحبه با والدین و کودک و گرفتن اطلاعات از مدرسه مشخص کند که آیا اصلاً اختلالی وجود دارد یا صرفاً مسئله تربیتی/سنی است. در صورت ADHD، ترکیب درمان رفتاری و در صورت نیاز دارو، از روش‌های معتبر درمانی است. �
American Academy of Pediatrics +۱

: بدن ده‌ها هورمون و پیام‌رسان هورمونی دارد و نمی‌توان همه را با یک فهرست کوتاه پوشش داد. در زیر مهم‌ترین هورمون‌هایی را آورده‌ام که تغییر آنها در زندگی روزمره و بیماری‌های شایع اهمیت بیشتری دارد. علائم کمبود و زیادی اختصاصی نیستند و تشخیص با آزمایش و نظر پزشک انجام می‌شود

.

در روزهایی که فشار تحریم‌ها و ناامنی اقتصادی مردم را آزرده است، گروه‌هایی در آن‌سوی مرزها با بهره‌گیری از ضعف‌ها و احساسات جامعه، از رنج ملت ایران برای منافع خود و حامیان خارجی‌شان سوداگری می‌کنند. آنان با ژست دلسوزی، در واقع بخشی از یک بازی خطرناک‌اند؛ بازی‌ای که سودش به جیب آمریکا و اسرائیل می‌رود و زیانش بر جان و زندگی مردم.

چهره‌های پشت پرده بحران

از بقایای سلطنت‌طلبان و جریان منافقان گرفته تا فعالان رسانه‌های خارج‌نشین، همه در یک خط مشترک حرکت می‌کنند: تحریک احساسات مردم و تبدیل اعتراض به آشوب. کسانی که خود در رفاه زندگی می‌کنند، از هزاران کیلومتر دورتر، جوانان و مردم آسیب‌دیده را به خیابان می‌رانند و آنان را طعمه سناریوی بی‌ثباتی و “کشته‌سازی” می‌سازند تا با بهره‌برداری سیاسی، افکار عمومی جهانی را علیه ایران بسیج کنند.

رسانه یا میدان عملیات روانی؟

شبکه‌هایی چون ایران‌اینترنشنال و من‌وتو دیگر رسانه خبری نیستند، بلکه ابزارهای جنگ روانی علیه ملت ایران شده‌اند. این بسترها، خبر را نه برای اطلاع‌رسانی بلکه برای هدایت احساسی مخاطب بازتولید می‌کنند؛ هدف آن‌ها شکل دادن به فضای خشم، بی‌اعتمادی و گسست اجتماعی است، تا زمینه اجرای نقشه‌های فرادستی قدرت‌های بیگانه فراهم شود.

ایمان، آگاهی، و مرزبندی با فریب

در این میان، چهره‌هایی که با بی‌احترامی به مقدسات مردم و حتی آتش زدن قرآن، عملاً از باورهای ملت فاصله گرفته‌اند، ستون تبلیغ همین جریان‌ها شده‌اند. این رفتارها آشکارا نشان می‌دهد آنان نه اصلاح‌گرند، نه دلسوز ملت، بلکه در خدمت طرح‌هایی‌اند که ریشه در منافع دشمنان آشکار ایران دارد.
پایان سخن

اکنون رسالت ملت، حفظ هوشیاری است؛
فهم اینکه هر فراخوان و هر تصویر احساسی ممکن است بخشی از نقشه‌ای بزرگ‌تر باشد. نباید جان و آینده جوانان وطن، ابزار معامله سیاسی قدرت‌های بیگانه گردد.
راه نجات کشور در آگاهی، آرامش و مرزبندی با فریبکاران است؛ آنان که به نام آزادی، اما در خدمت بیگانه، امنیت و ایمان مردم را نشانه رفته‌اند.

💠♦️ لطفا تا پایان بخوانید و اگر پسندید باز نشر نمایید.

♦️🔹 منشور اصول راه های تشخیص درست از نادرست

در این هیاهوی بازار شایعات و شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی، هر فرد منطقی با هر عقیده و مسلکی برای پذیرش مطلبی باید ابتدای امر اصول و خواسته‌های اصلی خودش را دقیق بشناسند و در نظر بگیرد بر این اصول پایبند باشد تا در هر هیاهویی، سره را از ناسره تشخیص دهد و جریان‌ها را ارزیابی کند تا مورد سواستفادهقرار نگیرد و از چاله به چاه نیافتد!

و اما برخی رئوس اصول شناخته شده :

بخش اول: اصول ملی و هویتی (پایه‌های بقا)

1. اصل استقلال و منافع ملی:
حفظ تمامیت ارضی، استقلال سیاسی و اقتصادی و ارزش‌های بنیادین و قانون گرایی در اولویت مطلق است.
هر جریانی که این اصول را تضعیف کند، مردود است.
2. اصل انسجام و ثبات:
هر مطلبی باید به سمت بهتر کردن اوضاع و تلاش برای حفظ آرامش عمومی، همبستگی ملی، امنیت و امیدآفرینی، به عنوان پیش‌شرط توسعه اجتماعی باشد و الا از چاله به چاه افتادن است.
3. اصل احترام به مبانی جامعه: پایبندی صادقانه به چارچوب‌های اخلاقی و اعتقادی پذیرفته شده دیرپای جامعه و پرهیز از ترویج تفرقه، هنجارشکنی و اباحه‌گری.
4. اصل اتکا به ظرفیت داخلی: هوشیاری در برابر نفوذ و وابستگی‌های خارجی، و تکیه بر ایمان، فرهنگ، علم و توان دفاعی داخلی و اقرار به ارزش داشته های ملی در هر حال.

بخش دوم: اصول توسعه و عقلانیت (پایه‌های پیشرفت)

5. اصل باور به رشد علمی و اخلاقی:
بایت هر سخنی تحسین و حمایت از توسعه دانش‌ ، نوآوری و توسعه علمی، همراه با پایبندی به اصول اخلاقی در تمامی عرصه‌ها باشد.

البته هر مطالبه جدید باید همراه باشد با احترام به تلاش های انجام شده و بدون انکار دست آورد ها و زحمات انجام شده متخصصان و مدیران.
6. اصل اقتدار و توسعه اقتصادی:

هر مطلب صادقانه باید در جهت حمایت و حرکت به سوی کسب نقش پویای ملی در تراز جهانی با تکیه برجایگاه تاریخی و هدایت سیاست‌ها به سمت رشد اقتصادی همراه با حفظ کرامت ملی و عزت فردی و عدالت اجتماعی باشد .
7. اصل اعتدال واقع‌بینانه:
التزام به میانه‌روی، دوری از افراط و تفریط‌ها و رویاپردازی‌های غیرواقعی.
اولویت دادن به راه‌حل‌های عقلانی شجاعانه و بلندنظرانه با التزام به مدیریت بحران‌ها.

نتیجه‌گیری:
اعتماد باید تنها به جریان‌ها و گروه‌هایی تعلق گیرد که فعالانه بر این هفت اصل – استقلال، امنیت، انسجام، احترام به مبانی اعتقادی، اتکا به درون، توسعه پایدار ، اعتدال و شجاعت خردمندانه
– متمرکز باشند.
هر گفتار یا عملی که این مبانی را نادیده بگیرد، باید قاطعانه رد شود.
مشکل جامعه ناشی از انتشار محتویات تولید شده افرادی است که فاقد اعتبار لازم هستند و به هیچ اصولی پای بند نیستند و با حرف های دور از مبانی، برای اهدافی دور از مصالح کشور، سخن می‌گویند.
در هر گفتگوباید شکیبا، منطقی، منصف و پذیرش گر حق بود و بدنبال چاره اندیشی و یافتن راه حل و گشایش بود و هرگز نباید روی حق پا گذاشت.
🇮🇷
«تا زمانی که اندیشه ما بر پایه خردمندی و هوشیاری استوار نگردد، و بر اساس شایعات مغرضانه و مطابق با منافع باندهای حرفه‌ای عمل کنیم، تنها بازیچه‌ای در دست دیگران خواهیم بود. بستن چشم بر حقیقت و ناتوانی در تشخیص خواسته‌های اساسی خود، به معنای پذیرش روزهایی به مراتب تیره‌تر است.
‌
تنها راه پیش رو، شناخت مجدد و عمیق اصول و خواسته‌های واقعی خودمان است.
‌
لازمه برون‌رفت از این وضعیت آن است که اجازه ندهیم افراد سودجو، احساسات و عواطف ما را به ابزاری برای اهداف خویش تبدیل کنند. بصیرت و عمل بر اساس منافع اصیل ملی و فردی، تنها تضمین‌کننده آینده‌ای روشن است.»

باید دشمن شناس بود و جایگاه و شگردها و شیوه های پنهان و پیدا و پیشنیه او را شناخت. ریشه بسیاری از مشکلات جوامع جهان سوم در گرح و برنامخه های استعمار و عوامل آن باید جستجو کرد داستان همان دنبال پشگل شتر بودن و غافل از شتر و بارش دزدیده شده مغفول واقع شدن است

🇮🇷🇮🇷🌴🍀🌴🇮🇷

در میدان غبار آلود جنگ شناختی برای یافتن حقیقت و نجات از گمگشتگی و افتادن در تله جنگ شناختی
باید به یک اصول اساسی خودمان را بشناسیم و آنها را ملاک و معیار خود قرار دهیم
اول از همه ما مسلمان هستیم و به ابدیت و پاسخ در درگاه الهی اعتقاد داریم و می دانیم اسلام دشمنان شیطان صفت و کینه توز ی دارد که بسیار حرفه ای و متخصص هستند
ما باید دشمنان دین خود را و همه کسانی که روش و گفتمان انها خلاف اسلام است، بشناسیم و عقل سلیم حکم می‌کند برای اینکه راه را بشناسیم راهی در وعده اول نیاز اتکا به علما مورد وثوق و قابل اطمینان مانند آیت ا... سیستانی، علامه جوادی املی، فاطمی نیا ، مطهری و ... امثال آنها می باشد
دوم، ایران و مصالح اساسی کشورمان و طمع و دسیسه هایی که برای آن است
مراقب دارایی اعم از مادی و معنوی خود باشیم و اهمیت منابع طبیعی و ارزش‌های بنیادی خود باشیم
سوم از هرگونه افراط و تفریط و تندروی به هر سمت به پرهیز یم و در هر حال عقلانیت و اعتدال و حقایق را سرلوحه خود قرار دهیم

چهارم روش های استعمار و پرونده آنها و آخر عاقبت پروژه های آنها را بشناسیم و فریب کاری ها و ادبیات و فتنه های دشمن را دریابیم و به امید واهی و رویاهای استعماری خانه و عاقبت خود را ویران نکنیم

💠 نگاهی گذرا به اصلاح طلبی در ایران به بهانه دوم خرداد

♦️ دو انتخابات تاریخی در ایران داریم که فراموش ناشدنی هستندانتخابات ۱۲ فروردین ۵۸و انتخابات دوم خرداد۷۶از مشترکات آن دو این است کههر دو بدون شعار اقتصادی و بر پایه تغییرات اندیشه و توسعه اجتماعی بنا نهاده شده بودانتخاباتی که با غافلگیری سبب حضور پرشور مردم و دمیدن روح امید ونشاط در جامعه شد

📚 فضای فکری اجتماعی مردم ایران در سال ۷۶ که منجر به روی کار آمدن دولت اصلاحات در انتخابات دوم خرداد ان سال گردید، در تاریخ معاصر با نام اصلاحات گره خورده است و چه موافق باشیم و یا مخالف، واقعیت این است که دوم خرداد یک سرفصل اجتماعی چشمگیر در تاریخ اجتماعی مردم ایران است و انکار آن انکار بخشی از تاریخ اجتماعی ایران است، لذا جا دارد بطور منصفانه به این واقعیت تاریخی توجه شود و اما اینکه تمام اصلاح طلبی ملت ایران را به این واقعه محصور کنیم نیز بسیار کوتاه فکری است انقلاب اسلامی سال ۵۷ نیز بر پایه اندیشه های اصلاح طلبی آمیخته با پای بندی به ارزش‌های بنیادی و اعتقادات مذهبی بوجود آمد ملی شدن نفت و حتی ضرورت انقلاب سفید هم در بستر اصلاح طلبی انجام شد، نهضت مشروطیت در تاریخ معاصر از بارزترین اصلاحات در جامعه ایران است زمینه اصلاح طلبی در تاریخ معاصر با تاثیرات شکست ایران در جنگ با روسیه گره خورده است، ایرانیان که در جنگاوری و رشادت و جانفشانی چیزی فرو گذاری نکرده بودند تلخ ترین شکست خود را نه در برابر روس‌ها بلکه در برابر مدرنیته و دنیای صنعتی يافتند و درک دنیای جدید و ضرورت اصلاحات را عمیقا دریافتند که افراد شاخص این اصلاح طلبی عباس میرزا و اميرکبير می‌شود نام برد قبل از آن هم اصلاح طلبی در ایران رخنمون های بسیار بزرگی داشته، وقتی بعد از فروپاشی ایران زمین بدست مغولان و تیمور و نوادگان آنان فرصتی داد که از یوغ حکومت های سلسله های ترک تبار سلفی و دولت های در امتداد خلیفه های سنی مذهب که با منش اکثریت ملت ایران در تضاد بود، خلاص شوند، و همین آرمان گرایی و عزم عمومی سبب شد نوجوان ۱۳ ساله ای بزرگترین دولت ایرانی را تاسیس کند اگر نبود آن اراده ملی و آرمان نهته چگونه شاه اسماعیل ۱۳ ساله می توانست بدون هیچ امکانات و ساز برگ دولت مششع صفوی را تاسیس نماید؟ دولت قدرت مند مردم نهادی که مایه حسرت تمام رقبا و جهان آنروز بود! نقطه عطف اصلاح طلبی در تاریخ ایران، در پیروزی اسلام در ایران باید جستجو کرد، بسیار کوتاه نظری است که شکست امپراتوری عظیم ساسانی که همواره نامش بر دل قدرت‌های بزرگی مانند روم رعب و وحشت ایجاد می‌کرد ناشی از توان جنگاوری چند هزار مسلمان واحیه نشین بدون ساز و برگ بدانیم ملت ایران که از چند قرن ظلم های طبقاتی، نداشتن حق انتخاب شغل و نداشتن حق سواد آموزی و کتاب و خوانی به ستوه آمده و همچون بردگانی در اختیار خوانین و ارتش داران ساسانی بودند ، پیام های رهگشای اسلامی را با جان و دل دریافت کردند و در برابر آن سر تعظیم فرود آوردند و همین دست کشیدن ملت ایران از مقابله با سپاه اعراب (که بعضا به رسم همیشگی جنگاوران اشتباهات غیرقابل بخشش هم مرتکب می‌شدند) سبب شد خسرو پرویز از تیسفون در باختر به مرو در خاور دوردست فرار کند و در آنجا بدست آسیابانی ایرانی سرنوشتش دچار شود. اصلاحات را باید عمیق و واقع گرایانه و دور از تحریفات چپ و راست، بررسی کرد اصلاحات نیاز همیشگی جامعه است

✍ اصلاحات محدود به یک جریان سیاسی خاصی نیست، یک نهضت مترقی اجتماعی برای دفع فساد و خودکامگی است موافق باشیم و یا نه یک واقعیت غیرقابل انکار تاریخ و جامعه ایرانی است، انکار آن ، انکار جامعه ایرانی و نادیده گرفتن رشد و مطالبات اجتماعی یک ملت است ، این سرپوش گذاشتن به اندیشه و جهت گیری یک ملت آثار زیانباری داشته و خواهد داشت ، وقتی ملتی در سرزمین خود دیده نشود این چه معنی خواهد داشت بستری می‌شود برای سواستفاده اجنبی و معاندان قدرت پرست، اصلاحات لازمه رشد و توسعه و عدالت است، کتمان آن سر در برف کردن است، اصلاحات قوی ترین جریان اجتماعی در ۲۰۰ سال اخیر بوده است که گاهی توسط محمدعلی شاه نادیده گرفته شد و به توپ بسته شد و گاه بدست رضا خان دیکتاتور سلاخی شد و زمانی هم با کودتای آمریکایی بر باد رفت سنگ بنای اصلاحات در ایران معاصر توسط عباس میرزا و اميرکبير بنا نهاده شده و مشعل برافروخته ای است روشن است هر چند ما آنرا نپذیریم و به مذاق ما خوش نیاید و بالاتر اصلاحات یک حزب نیست که یک بخش از جریانات سیاسی بر آمده از آن، برای اهداف جناحی آنرا مصادره کنند و به آن برچسب حزبی بزنند